Τραγωδία στην Τανάγρα: Νεκροί ανασύρθηκαν οι δύο πιλότοι του Phantom που συνετρίβη

Η ιστορία του Phantom στην ελληνική Πολεμική Αεροπορία

Το F-4 Phantom II αποτελεί ένα από τα πιο εμβληματικά μαχητικά αεροσκάφη στην ιστορία της αεροπορίας. Πρόκειται για ένα διθέσιο, δικινητήριο μαχητικό πολλαπλού ρόλου αμερικανικής κατασκευής, το οποίο σχεδιάστηκε για να εκτελεί αποστολές αεροπορικής υπεροχής, αναχαίτισης, βομβαρδισμού και αναγνώρισης.

Τα πρώτα F-4 βγήκαν από τη γραμμή παραγωγής στις αρχές της δεκαετίας του 1960, ενώ η Πολεμική Αεροπορία ενέταξε τα πρώτα ελληνικά Phantom στο δυναμικό της το 1974, στο πλαίσιο του αμυντικού προγράμματος Peace Icarus.

Παρά το γεγονός ότι ανήκει στη δεύτερη γενιά υπερηχητικών μαχητικών, το F-4 απέκτησε νέα επιχειρησιακή ζωή μέσω εκτεταμένου εκσυγχρονισμού. Συνολικά 36 ελληνικά Phantom αναβαθμίστηκαν με σύγχρονα ηλεκτρονικά συστήματα στο πλαίσιο του προγράμματος Peace Icarus 2000 (PI2000), επιτρέποντας την παράταση της επιχειρησιακής τους παρουσίας και τη δυνατότητα χρήσης σύγχρονων όπλων.

Σήμερα τα F-4E Phantom επιχειρούν από την 117 Πτέρυγα Μάχης στην Αεροπορική Βάση Ανδραβίδας, όπου αποτελούν τον βασικό εξοπλισμό της 338 Μοίρας «Άρης».

Τα τεχνικά χαρακτηριστικά του F-4E Phantom

Το F-4E Phantom διαθέτει πλήρωμα δύο ατόμων, με τον πιλότο και τον αξιωματικό οπλικών συστημάτων να συνεργάζονται για την εκτέλεση των αποστολών.

Βασικά χαρακτηριστικά:

Πλήρωμα: 2 άτομα
Κινητήρες: 2 General Electric J79 turbojet με μετάκαυση
Ώση: περίπου 17.900 λίβρες
Εκπέτασμα πτερύγων: 11,7 μέτρα
Μήκος: 19,1 μέτρα
Μέγιστη ταχύτητα: 2.370 χλμ./ώρα (Mach 2,2)
Μέγιστο επιχειρησιακό ύψος: άνω των 15.240 μέτρων (50.000 πόδια)

Η πορεία του Phantom στην Πολεμική Αεροπορία

Η Ελλάδα παρήγγειλε το 1972 τα πρώτα 36 αεροσκάφη F-4E Phantom μέσω του προγράμματος Peace Icarus I. Τα αεροσκάφη αυτά εξόπλισαν δύο πολεμικές μοίρες της Πολεμικής Αεροπορίας: την 338 Μοίρα Δίωξης/Βομβαρδισμού και την 339 Μοίρα Παντός Καιρού.

Τα πρώτα έξι ελληνικά F-4E προσγειώθηκαν στην 117 Πτέρυγα Μάχης την Παρασκευή 5 Απριλίου 1974. Το πρώτο αεροσκάφος που έφτασε στην Ανδραβίδα έφερε τον αύξοντα αριθμό 72-01500 της αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας.

Το 1977 η Πολεμική Αεροπορία ενίσχυσε περαιτέρω τον στόλο της, παραγγέλνοντας επιπλέον 18 F-4E και 6 αναγνωριστικά RF-4E, αυξάνοντας σημαντικά τις δυνατότητες κρούσης και φωτοαναγνώρισης.

Το 1990, στο πλαίσιο της μείωσης του αμερικανικού αμυντικού στόλου, παραχωρήθηκαν στην Ελλάδα 28 F-4E της Εθνοφρουράς της Ιντιάνα, μέσω της συμφωνίας Southeastern Regional Agreement (SRA). Τα αεροσκάφη αυτά διέθεταν ήδη αναβαθμισμένα συστήματα, μεταξύ των οποίων το σύστημα ναυτιλίας και βομβαρδισμού Navigation & Weapons Delivery System (NWDS), που τους έδινε σημαντικά αυξημένες δυνατότητες προσβολής επίγειων στόχων.

Η μεγάλη αναβάθμιση των Phantom

Στα τέλη του 1997, μετά από περισσότερες από δύο δεκαετίες υπηρεσίας, αποφασίστηκε η αναβάθμιση των ελληνικών Phantom προκειμένου να παραμείνουν επιχειρησιακά και ανταγωνιστικά.

Το πρόγραμμα περιλάμβανε δύο βασικούς άξονες:

Structure Life Extension Program (SLEP) για τη δομική ενίσχυση των αεροσκαφών.
Avionics Upgrade Program (AUP) για την αναβάθμιση των ηλεκτρονικών και των μαχητικών δυνατοτήτων.

Η σύμβαση υπεγράφη τον Δεκέμβριο του 1998 μεταξύ της γερμανικής αεροδιαστημικής βιομηχανίας DASA και της Ελληνικής Αεροπορικής Βιομηχανίας (ΕΑΒ).

Η αναβάθμιση περιλάμβανε μεταξύ άλλων:

νέο ραντάρ AN/APG-65GR,
νέο υπολογιστή αποστολής,
σύστημα HUD,
έγχρωμες οθόνες πολλαπλών λειτουργιών,
σύστημα GPS/INS,
νέο σύστημα αναγνώρισης φίλου ή εχθρού (IFF),
σύγχρονα συστήματα επικοινωνιών,
καταγραφέα εικόνας και δεδομένων.

Οι αλλαγές αυτές επέτρεψαν στα ελληνικά Phantom να μεταφέρουν σύγχρονα όπλα, όπως τους πυραύλους αέρος-αέρος AIM-120 AMRAAM, αλλά και προηγμένα όπλα αέρος-εδάφους.

Το κόστος του προγράμματος ανήλθε περίπου στα 315 εκατομμύρια δολάρια, ενώ μετά την ολοκλήρωσή του τα αναβαθμισμένα αεροσκάφη απέκτησαν την ονομασία F-4E Peace Icarus 2000.

Το πρώτο αναβαθμισμένο F-4E πραγματοποίησε την παρθενική του πτήση στις 28 Απριλίου 1999. Στις 18 Δεκεμβρίου 2002 παραδόθηκε στην Πολεμική Αεροπορία το πρώτο αεροσκάφος παραγωγής του προγράμματος, στις εγκαταστάσεις της ΕΑΒ στην Τανάγρα.

Με την ολοκλήρωση της αναβάθμισης, η Πολεμική Αεροπορία συγκέντρωσε τα αναβαθμισμένα Phantom στην 117 Πτέρυγα Μάχης της Ανδραβίδας, όπου συνεχίζουν να υπηρετούν μέχρι σήμερα.